Maszyna do szycia

Od samjutkiej pracy zgłupiał pan Ignacy

Pimposhka na swoim blogu omawiając maszyny do szycia pokazała maszynę swojej mamy. (To zdjęcie pochodzi właśnie z jej wpisu, nie jest moje) I jak mnie cofnęło 30 lat wstecz z ogonkiem, to tylko ja czuję, uff. Miałam taką samą. Takusieńką.

Kupiłam ją za nagrodę za piątkowy dyplom i ostatnie stypendium. I jeszcze trochę musiałam pożyczyć. Od mamy. I oddać co do grosza. Był to sprzęt absolutnie niezbędny, bo przedtem w domu był starutki Łucznik babci, kapryśna stebnówka na pedał, która o maszynach do szycia nauczyła mnie dużo, ale szyć się na niej nie bardzo dało, odkąd babcia naoliwiła ją kiedyś olejem jadalnym.
Otóż moja Misia urodziła się z zawrotną wagą 1600 g. I w Polsce Ludowej wcale nie było na nią ubrań. Wcale. Mając rok i sprawnie już chodząc dorosła do pierwszego niemowlakowego rozmiaru śpioszków. Tyle że nie nosiła już wtedy białych bawełnianych śpioszków, a dżinsy z biedronką na pupie albo sztruksowe ogrodniczki. Mojemu dziecku trzeba było szyć na wymiar. Bo brzydkie, kupne rzeczy były na Misię za duże. Bardzo za duże.
Jeszcze będąc w ciąży poszłam z babcią do firmowego sklepu Pabianice przy ul. Koszykowej, dopytać o tetrę na pieluchy. Babcia widząc przydziałową, kartkową kupkę pieluch pokręciła głową i powiedziała, że to chyba nie starczy. Sprzedawczynie roześmiały się perliście, ale pogadałyśmy sobie niezobowiązująco o szyciu dla dzieci. Gdy poszłam tam za piątym razem dostałam pakiecik spod lady. Bardzo się przydał. Kocyk też mi sprzedały. A jak Misia już była na świecie, to ją paniom sprzedawczyniom zawiozłam. Kobiety zrozumiały, że to żadne żarty. Albo zostawią mi czasem jakąś bawełnianą resztkę, albo ta dziecina będzie całkiem goła. Ze sklepem Pabianice byłam w przyjaźni, póki go zmiany ustrojowe nie zmiotły.
Wróćmy do Łucznika 834. Na zdjęciu widać pod napinaczem nici górnej taki biały owal. To miejsce na znaczek firmowy Singera, którego już w tym modelu Singer zabronił używać. Fabryka urządzeń precyzyjnych w Radomiu, produkująca broń palną i maszyny do szycia pomyliła się  o 3 setne milimetra robiąc jakiś mimośród i Singer odmówił dalszej licencji. Maszyna faktycznie była kapryśna. Co parę godzin pracy trzeba ją było czyścić. Nici lubiła tylko takie, których nie można było kupić, a ruskie bawełniane z supłami rwała i już. Trzeba ją było oliwić i zmieniać często igły, których nie było na rynku. No krzyż był z nią pański. Złorzeczyłam jej strasznie, groziłam jej, że przez okno wyleci bo ma szyć a nie hałasować, pętelkować i wkurzać mnie do apopleksji.
I szyła. A ja z nią. Bo programy podstawowe miała wszystkie: ściegi proste, zygzaki, sciegi ślepe a wszystko w wersji do tkanin i do dzianin. Obrabiała dziurki do guzików, miała wsteczny bieg i sporo stopek. Po jakimś czasie okazało się że stopki od Singera sprzed wojny pasują do niej doskonale, stare lamowniki od ciotki Ziuty bardzo się przydały.
I tak sobie ubierałam dziecko i siebie szyjąc na tym Łuczniku i ucząc się tylko tego co musiałam. Bo szyłam zawsze na już, bo musiałam, bez dyrdymałow jakichś. Bez rozprasowywania szwów, bez porządnego wykończenia. I dlatego twierdzę, że w gruncie rzeczy nie umiem szyć.

 Wszystko co mamy na sobie na tym zdjęciu zrobiłam sama, poza dżinsami i butami rzecz jasna. Wtedy dowiedziałam się co to są igły do dżerseju i co się dzieje, jak się ich nie używa.

 Bluzka, szorty, spódniczka i żółty żakiet uszyte przeze mnie. Spódniczka dziecka ze starych dżinsów tatusia.

 Nad tą dżinsową kurteczką z resztek (bo był jeszcze długi płaszcz dla mnie i kurtka dla męża nr 1 z masą sznurków, kieszeni i odpinanymi rękawami) nabiedziłam się że hej. Była odszyta flanelką, miała kołnierz z misia i napy. Napy nabijałam młotkiem na podłodze w kuchni, cała kamienica wiedziała.

 Wszystkie koszule i bluzki dziecka...

 ...oraz spodnie odszyte dla urody materiałem z bluzeczki, ogrodniczki, spódnice itp robiłam sama.

Misia miała do mnie długo żal, że nosiła inne ubrania niż dzieci w przedszkolu.

A i siebie obszywałam bo gotowego nie było. Tu widać wełniany żakiet bez kołnierza i bluzkę. I Pestkę, moją pierwszą terierkę.

 A tu bryczesy, dluuuugo mi służyły, to była porządna popelina.

 A to pewne paltko z Burdy. Na pikowanej podszewce. Przed krojeniem spikowałam podszewkę w kwiatki z watoliną, matuś, co to była za straszna robota, ja tego nie potrafiłam robić i nie miałam gdzie tego robić. Wiecznie się z całym majdanem gdzieś przenosiłam, o każdą zgubioną szpilkę była awantura, nie było deski do prasowania...

A to już ślub z Tomkiem. Tę suknie szyłam z podręcznikiem Burdy w ręku. Wszystko fastrygowałam starannie a koronkę na rękawy i stanik dobrałam do żorżety tak dobrze, że jej wcale nie widać.
To co na zdjęciach, to co w pamięci i w niepamięci, wszystko uszył wybrakowany 834. Szył pościel, odzież, torby skórzane i szmaciane, lalki, zabawki i co tylko było potrzebne. Umiałam go rozkręcić, oczyścić, naoliwić i złożyć. Aż go komuś pożyczyłam i chyba nim w piłkę grali albo go upuścili. Wrócił jako inwalida nienaprawialny. I któregoś dnia Tomek zameldował, że możemy już po tę wymarzoną maszynę pójść i ją kupić. I na Placu Unii Lubelskiej, w sklepie, którego już nie ma kupiliśmy Lily 555. Najbardziej wypasiony wówczas model na rynku poza komputerowymi hafciarkami, produkowany w Europie a nie w Chinach, cały metalowy, bez plastikowych kształtek. Kosztowała strasznie drogo, ale do dziś nic jej nie dolega.

 Design dziś już nie robi wrażenia,  ale możliwości są duże: 240 ściegów, trzy alfabety, programowanie, pamięć i żadnego oliwienia.

 Szpulkę widać, obcinacze są gdzie potrzeba, w komplecie były wszystkie potrzebne stopki.

 Po wyjęciu przybornika jest wolne ramię, po nałożeniu stolika jest miejsce na hafty.

 Światełko jeszcze na żarówkę bo ledowego oświetlenia wtedy nie było.

Ściąga dla zapominalskich co jak i gdzie.

Elektroniczne sterowanie maszyną jest dziś powszechniejsze niż dawniej i samo w sobie jest zaletą. Ale największym bajerem Lily jest jej ciężkie, metalowe wnętrze, precyzyjne i chyba niezniszczalne. Do dziś ten model jest uważany za maszynę z górnej półki a na wtórnym rynku go nie ma. Bo po co sprzedawać jak działa?

Złożona Lily stoi pod stołem w swoim futerale i wygląda tak. Nie zabiera miejsca, nie brudzi się, jest bardzo przemyślaną konstrukcją.

Pierwsze co Lily uszyła to była suknia balowa na studniówkę.

O, taka suknia. Bo w hali kupieckiej sprzedawczyni handlująca sukniami obrzuciwszy Misię spojrzeniem rzekła: Na nią nie mam nic. Druga rzeczą była suknia na tę samą studniówkę dla koleżanki. Koleżanka nie miała sukienki, ale ze sprutej brokatowej szaty z lumpeksu (szafirowy jedwab ze złotem) powstała sukienka futerał na jednym ramiączku. Rudowłosa piękność wyglądała w niej oszałamiająco.

Moje szycie nie było z nudów ani dla wypoczynku. To był czysty przymus, życiowa konieczność i zero zabawy. Teraz jak muszę to bodaj wygodnie.

Jedną jedyną rzecz ma Lily rozwiązaną gorzej niż 834: śrubka mocująca igłę musi być odkręcana śrubokrętem. 834 miał wygodnego motylka w tym miejscu.